Nghi lễ kéo co - Di sản văn hóa phi vật thể thế giới

Nghi lễ kéo co – Di sản văn hóa phi vật thể thế giới

Vào lúc 17 giờ 15 phút ngày 2/12 (giờ Việt Nam), trò chơi dân gian truyền thống kéo co của các nước Hàn Quốc, Philippines, Campuchia, Việt Nam đã được UNESCO vinh danh là “di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại” tại kỳ họp thường niên của Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể ở Namibia.

 

Tại Việt Nam, nghi lễ và trò chơi kéo co tập trung ở vùng trung du, Đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ với trung tâm là các tỉnh Vĩnh Phúc, Bắc Ninh và thành phố Hà Nội…

keo_co

 

Theo báo cáo kiểm kê khoa học của Việt Nam gửi UNESCO, trò chơi kéo co truyền thống ở Việt Nam được khảo sát trên các địa bàn: quận Long Biên, huyện Sóc Sơn (Hà Nội); huyện Bình Xuyên (Vĩnh Phúc), thành phố Bắc Ninh (tỉnh Bắc Ninh); huyện Bắc Hà (tỉnh Lào Cai).

Cũng theo báo cáo trên, trò chơi kéo co của người Việt gắn với các lễ hội truyền thống của nhiều cộng đồng làng xã hiện nay cho thấy sự hiện diện của nhiều tầng ý nghĩa về nguồn gốc xuất xứ của loại hình sinh hoạt mang tính tập thể cao này.

Theo Cục Di sản văn hóa, hồ sơ đề cử “Nghi lễ và trò chơi kéo co” vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã đáp ứng được 5 tiêu chí. Trong đó, nghi lễ và trò chơi kéo co của của các cộng đồng liên quan trong hồ sơ đề cử là một tập quán xã hội có giá trị tạo ra sự bình đẳng; các biểu hiện thực hành đa dạng ở từng quốc gia thành viên; thông qua các biểu hiện thực hành đa dạng cũng như sự thích ứng với điều kiện sinh thái ở mỗi cộng đồng, việc đề cử di sản có thể làm sáng tỏ vai trò quan trọng của di sản văn hóa phi vật thể trong phát triển bền vững, cũng như giá trị của hằng số tái tạo dựa trên sự sáng tạo của con người.

keo_co1

 

Ở một vài địa phương, kéo co không đơn giản chỉ là trò chơi mà còn là trò diễn dân gian. Trò diễn phản ánh niềm tin, tín ngưỡng, nhân sinh quan và thế giới quan của cư dân trồng lúa nước về ước vọng cầu mùa.

Về thực hành trò diễn trong xã hội đương đại, báo cáo nêu rõ: Ở những cộng đồng còn giữ được trò chơi này như hình thức diễn xướng mang tính nghi lễ, người dân đã có ý thức để lưu giữ nó như một di sản văn hóa tiêu biểu của cộng đồng. Những cộng đồng như Hương Canh, Hữu Chấp, Xuân Lai, Thạch Bàn… hay một số tộc người thiểu số như Tày, Giáy chính là những cộng đồng ít ỏi còn lưu giữ được tương đối di sản này.

Tổng hợp